Od 14 listopada bezpłatny pomiar cukru i ocena ryzyka cukrzycy w aptekach

W sobotę 14 listopada, w Światowy Dzień Cukrzycy, startuje trzecia edycja ogólnopolskiej kampanii profilaktycznej w aptekach. Do 31 stycznia 2027 r. w aptekach ogólnodostępnych, które przyłączą się do akcji, każda dorosła osoba może bezpłatnie zmierzyć poziom glukozy we krwi i sprawdzić ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2.

Organizatorem kampanii „Światowy Dzień Cukrzycy 2026” jest Polskie Stowarzyszenie Diabetyków, a patronat merytoryczny objęły Naczelna Izba Aptekarska i Okręgowa Izba Aptekarska w Warszawie. Informację o akcji NIA opublikowała 10 listopada.

Co obejmuje badanie w aptece

Pacjent otrzymuje bezpłatny pomiar glukozy z krwi włośniczkowej, czyli z kropli krwi pobranej z palca. Farmaceuta przeprowadza też ocenę ryzyka cukrzycy typu 2 za pomocą kwestionariusza FINDRISC, omawia wynik i przekazuje informacje o profilaktyce. Jeśli wynik jest nieprawidłowy, farmaceuta zaleca konsultację lekarską.

FINDRISC to standardowy kwestionariusz oceny ryzyka cukrzycy typu 2, a pomiar z kropli krwi daje szybki, orientacyjny wynik. Żadne z tych narzędzi nie stawia diagnozy – razem dają sygnał, czy warto pójść do lekarza i wykonać badania laboratoryjne.

Co pokazały poprzednie edycje

W pilotażowej edycji w 2024 r. udział wzięło 195 aptek i 1813 osób, a pełny proces diagnostyczny przeszło 1153 pacjentów. U 36,2 proc. z nich stwierdzono podwyższone ryzyko cukrzycy, a u 16,7 proc. ryzyko wysokie lub bardzo wysokie. Ponad 35 proc. osób z nieprawidłowym wynikiem glikemii skierowano do lekarza.

W edycji 2025/2026 przebadano 133 pacjentów z 12 województw. Co czwarty (24,8 proc.) miał wysokie lub bardzo wysokie ryzyko, a 24,2 proc. – poziom glukozy powyżej normy. Spośród osób z wynikiem glukozy powyżej normy 56 proc. otrzymało zalecenie wizyty u lekarza, 83 proc. uczestników dostało materiały edukacyjne, a 8 na 10 chciało kontynuować opiekę lub powtórzyć pomiar. W obu edycjach łącznie wzięło udział blisko 300 aptek. Te liczby pokazują, że krótka rozmowa w aptece może wychwycić osoby, które nie wiedziały o zagrożeniu.

Jak podkreśla koordynator kampanii Artur Jędra, cytowany przez NIA: „Każdy pomiar wykonany w aptece to szansa, że ktoś dowie się o zagrożeniu na długo przed wystąpieniem powikłań”. Apteki uczestniczące w akcji przekazują wyniki pomiarów przez formularz udostępniony przez organizatorów, dzięki czemu po zakończeniu kampanii będzie można podsumować jej efekty.

Ograniczenia: akcja nie obejmuje wszystkich aptek – udział jest dobrowolny, a NIA nie opublikowała listy placówek. Pomiar z palca w aptece to badanie przesiewowe. Nie zastępuje badań laboratoryjnych zleconych przez lekarza ani diagnozy lekarskiej. Nieprawidłowy wynik nie oznacza automatycznie choroby, a prawidłowy nie wyklucza jej całkowicie – dlatego tak ważna jest rozmowa z farmaceutą i ewentualna wizyta u lekarza. Osoby, które już leczą się na cukrzycę, powinny kierować się zaleceniami swojego lekarza.