Bucznik w gminie Jaworze nowym rezerwatem: prawie 98 ha górskich buczyn pod ochroną

W województwie śląskim przybywa rezerwatów przyrody. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach opublikowała 29 października 2026 r. zarządzenie z 22 października w sprawie uznania za rezerwat przyrody „Bucznik”. Rezerwat leży w gminie Jaworze w powiecie bielskim i zajmuje 97,81 ha. Wokół niego wyznaczono otulinę o powierzchni 131,33 ha – strefę ochronną, która ma zabezpieczać rezerwat przed zagrożeniami z zewnątrz. Zarządzenie podpisała regionalna dyrektor ochrony środowiska w Katowicach dr Mirosława Mierczyk-Sawicka.

Celem ochrony, jak zapisano w zarządzeniu, jest „zachowanie ze względów naukowych, dydaktycznych i społecznych” fragmentu lasu „wykazującego cechy naturalne ekosystemu leśnego z siedliskami buczyn w krajobrazie górskim regla dolnego”. To rezerwat leśny, a według klasyfikacji – fitocenotyczny, chroniący zbiorowiska leśne lasów górskich i podgórskich.

Co to oznacza w praktyce

Rezerwat ustanowiono na podstawie ustawy o ochronie przyrody, a status rezerwatu to jedna z najsilniejszych form ochrony przyrody w Polsce. Nadzór nad rezerwatem sprawuje Regionalny Konserwator Przyrody w Katowicach. Zarządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Rezerwat nie zostanie zamknięty dla ludzi. 2 listopada 2026 r. regionalny dyrektor ochrony środowiska wydał kolejne zarządzenie (nr 25/2026), które wyznacza w rezerwacie Bucznik szlaki ruchu pieszego i rowerowego oraz wskazuje drogę dopuszczoną do ruchu pojazdów. Spacer czy wycieczka rowerowa będą więc możliwe, ale tylko po wyznaczonych trasach. Dla mieszkańców Jaworza i okolic oznacza to, że las pozostaje miejscem rekreacji, a jednocześnie zyskuje trwałą ochronę jako miejsce badań naukowych i edukacji przyrodniczej – bo właśnie takie cele wymienia zarządzenie.

Szersza zmiana

Bucznik to kolejny rezerwat ustanowiony w województwie śląskim w ostatnich tygodniach – i dobry przykład tego, że ochrona przyrody w Polsce wyraźnie przyspieszyła. Na początku listopada Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska informowała, że Zastudnie na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej, którego zarządzenie weszło w życie 29 października, jest 72. rezerwatem w województwie śląskim. W skali kraju GDOŚ podała 19 października, że rezerwat „Lasy Sopockie” o powierzchni 140,68 ha (z otuliną 196,89 ha) był 213. nowym rezerwatem przyrody ustanowionym od 2024 r.

Na tym nie koniec. 5 listopada RDOŚ w Katowicach rozpoczęła konsultacje społeczne w sprawie utworzenia dwóch kolejnych rezerwatów: „Klimczok” i „Mały Żar”. Propozycja pochodzi z inicjatywy Klubu Przyrodników „Rezerwaty przyrody czas na comeback!”. Uwagi i opinie można zgłaszać do 26 listopada 2026 r. Na stronie RDOŚ w Katowicach opublikowano do pobrania mapy planowanych rezerwatów, warstwy wektorowe, opis z uzasadnieniem oraz tabelę do zgłaszania uwag.

Trzeba pamiętać, że konsultacje nie przesądzają o utworzeniu rezerwatów – o ich ostatecznym kształcie zdecyduje regionalny dyrektor ochrony środowiska po rozpatrzeniu zgłoszonych uwag.