Rycerzowa nowym rezerwatem w gminie Ujsoły: 50,91 ha buczyn i jaworzyn pod ochroną

W województwie śląskim przybył kolejny rezerwat przyrody. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Katowicach, dr Mirosława Mierczyk-Sawicka, podpisała 6 listopada 2026 r. zarządzenie w sprawie uznania za rezerwat przyrody „Rycerzowa”. Dokument opublikowano na stronie RDOŚ w Katowicach 9 listopada.

Rezerwat obejmuje 50,91 ha w gminie Ujsoły w powiecie żywieckim. Wokół niego wyznaczono otulinę o powierzchni 78,38 ha – to strefa ochronna, która ma łagodzić wpływ działań prowadzonych tuż za granicą rezerwatu. Otulina nie jest częścią rezerwatu, ale razem z nim tworzy obszar o łącznej powierzchni 129,29 ha.

Co dokładnie będzie chronione

Zgodnie z zarządzeniem celem ochrony jest zachowanie, ze względów naukowych i dydaktycznych, naturalnego ekosystemu leśnego z siedliskami buczyn i jaworzyn oraz źródlisk potoku Dziobaki. Buczyny to lasy, w których dominuje buk, a jaworzyny – lasy z dużym udziałem jawora.

RDOŚ zaliczyła „Rycerzową” do rezerwatów leśnych. Według dominującego przedmiotu ochrony jest to rezerwat fitocenotyczny, chroniący zbiorowiska leśne, a według głównego typu ekosystemu – rezerwat leśny z podtypem lasów mieszanych górskich i podgórskich. Nadzór nad rezerwatem będzie sprawował Regionalny Konserwator Przyrody w Katowicach.

Zarządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia jego ogłoszenia. Granice rezerwatu i otuliny opisano na mapie oraz w tabelach współrzędnych w układzie PL-1992, które są załącznikami do dokumentu. Dzięki temu każdy może sprawdzić, które fragmenty lasu znalazły się w rezerwacie, a które w otulinie.

Zapis o celach „naukowych i dydaktycznych” ma praktyczne znaczenie: rezerwat ma pozostać miejscem, w którym naturalne procesy w lesie można obserwować i badać, a jednocześnie pokazywać je uczniom i turystom. Ochrona źródlisk potoku Dziobaki dotyczy z kolei wody, która zasila górski potok – źródliska są wrażliwe na przekształcenia terenu, dlatego objęcie ich ochroną zmniejsza ryzyko ich zniszczenia.

Czwarty nowy rezerwat w regionie w ciągu dwóch miesięcy

„Rycerzowa” to kolejny rezerwat utworzony tej jesieni przez katowicką RDOŚ. Z wykazu zarządzeń opublikowanego przez dyrekcję wynika, że wcześniej uznano za rezerwaty „Głębokie Doły im. prof. Floriana Celińskiego” (18 września 2026 r.), „Zastudnie” (5 października) i „Bucznik” (22 października). Każdy z nich chroni inny fragment przyrody regionu.

Warto pamiętać o jednym ograniczeniu: samo zarządzenie o utworzeniu „Rycerzowej” nie wyznacza szlaków pieszych ani rowerowych. W przypadku rezerwatów „Zastudnie” i „Bucznik” RDOŚ wydała w tej sprawie osobne zarządzenia kilkanaście dni po ich utworzeniu – dla „Bucznika” zarządzenie nr 25/2026 z 2 listopada wyznaczyło szlaki ruchu pieszego i rowerowego oraz drogę dopuszczoną do ruchu pojazdów. Dopóki podobny dokument nie powstanie dla „Rycerzowej”, osoby planujące wędrówkę w tym rejonie powinny sprawdzać aktualne informacje na stronie dyrekcji.

Dla przyrody Beskidów nowy rezerwat oznacza trwałą ochronę prawną fragmentu naturalnego lasu i źródlisk, a dla turystów – miejsce, w którym las będzie mógł rozwijać się w dużej mierze bez ingerencji człowieka.