Rysica z czterema młodymi nagrana w Nadleśnictwie Dobrzany, siedem lat po wypuszczeniu rysi

Lasy Państwowe opublikowały 5 listopada 2026 r. nagranie, na którym leśnicy z Nadleśnictwa Dobrzany w województwie zachodniopomorskim uchwycili samicę rysia z czterema młodymi. Jak podkreślają, bezpośrednie obserwacje całych rysich rodzin należą do rzadkości – ryś to jeden z najrzadszych drapieżników w Polsce. Film leśnicy udostępnili w mediach społecznościowych, a Lasy Państwowe zamieściły go w swoim serwisie.

Nagranie cieszy tym bardziej, że w lasach tego nadleśnictwa w 2019 r. wypuszczono dziewięć rysi. Siedem lat później samica z czterema młodymi pokazuje, że rysie w tej okolicy wychowują potomstwo.

Jak ryś wraca na Pomorze Zachodnie

W XX wieku liczebność rysia w Polsce gwałtownie spadła. Dziś to gatunek ściśle chroniony, a jego populacja odbudowuje się dzięki ochronie siedlisk, monitoringowi i programom reintrodukcji prowadzonym przez leśników i organizacje przyrodnicze.

W północno-zachodniej Polsce takie działania prowadził projekt „Powrót rysia do północno-zachodniej Polski”, realizowany w latach 2017–2022 przez Zachodniopomorskie Towarzystwo Przyrodnicze z partnerami: Instytutem Biologii Ssaków PAN w Białowieży, ośrodkiem kultury w Mirosławcu i WWF. Objął pięć województw: zachodniopomorskie, pomorskie, kujawsko-pomorskie, wielkopolskie i lubuskie. Wartość projektu wyniosła ponad 4 mln zł, z czego ok. 3,4 mln zł pochodziło z funduszy unijnych.

Wykorzystano w nim rysie urodzone w ogrodach zoologicznych i zmodyfikowaną metodę „born to be free”: na wolność trafiały młode matki z niemal dorosłymi kociętami, po okresie adaptacji w zagrodach w Jabłonowie. Wszystkie wypuszczone zwierzęta nosiły obroże GPS. Według podsumowania Ministerstwa Klimatu i Środowiska przeżywalność w pierwszym roku wyniosła ok. 85 proc., a w dłuższym okresie ok. 60 proc. Głównymi przyczynami śmierci były wypadki drogowe i świerzb.

Według Lasów Państwowych wypuszczenie rysi w Nadleśnictwie Dobrzany było częścią tych działań, a ich celem jest stworzenie samodzielnej, utrzymującej się bez pomocy człowieka populacji rysia na Pomorzu Zachodnim. Nagranie rodziny z czterema młodymi leśnicy traktują jako dobry znak na tej drodze.

Czego potrzebuje ryś

Ryś to największy dziko żyjący kot w Polsce. Poluje głównie na sarny, ale też na młode jelenie, zające i ptaki. Potrzebuje dużych, spokojnych kompleksów leśnych z odpowiednią ilością zwierzyny. Okolice Nadleśnictwa Dobrzany są też ostoją wilków, łosi i żubrów.

Warto znać ograniczenia tej wiadomości: Lasy Państwowe nie podały daty ani dokładnego miejsca nagrania, nie podały też aktualnej liczby rysi w regionie. Nie wiadomo też, ile z dziewięciu rysi wypuszczonych w 2019 r. żyje do dziś ani czy sfilmowana samica jest jedną z nich, czy już ich potomkiem. Jedna obserwacja nie mówi więc, jak liczna jest dziś cała populacja. Jest jednak wyraźnym sygnałem, że rysie zakładają tu rodziny.

Skoro najczęstszą przyczyną śmierci wypuszczanych rysi były wypadki drogowe, wiele zależy także od kierowców jeżdżących przez leśne tereny regionu.